Trong khi rất nhiều người lo sợ vì huyết áp cao thì ngược lại rất ít người quan tâm tới huyết áp thấp. Các bác sĩ tim mạch khuyến cáo, bất kỳ sự tăng – giảm nào so với mức bình thường đều nguy hiểm.

Huyết áp là sức đẩy của dòng máu tác động lên thành động mạch nhằm đưa máu đến nuôi dưỡng các mô trong cơ thể, mỗi khi tim đập là lúc huyết áp cao nhất và gọi là huyết áp tâm thu. Khi tim nghỉ, khoảng thời gian giữa 2 lần tim đập thì huyết áp giảm đi, đó là huyết áp tâm trương.

Chỉ số huyết áp phải căn cứ vào độ tuổi và tình trạng sức khỏe của từng người.

Ở người khỏe mạnh, từ độ tuổi trưởng thành cho đến 30-45 tuổi: huyết áp tâm thu là 90-110mmHg, huyết áp tâm trương là 70-90mmHg được cho là bình thường. Từ 40 tuổi trở lên thì cứ mỗi 10 tuổi, mỗi chỉ số cộng thêm 10.

Huyết áp thấp là tình trạng huyết áp tâm thu dưới 90mmHg và huyết áp tâm trương dưới 60mmHg hoặc giảm hơn 20mmHg so với trị số huyết áp bình thường trước đó.

Nguy hiểm không kém

Nếu so sánh với bệnh huyết áp cao, huyết áp thấp trước mắt không dẫn đến biến chứng như tai biến mạch máu não, nghẹn tắc cơ tim… nên nhiều người rất chủ quan với căn bệnh này. Tuy nhiên, ít người biết được rằng huyết áp thấp cũng có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm không kém.

Khi bệnh nhân bị tụt huyết áp nhiều lần, hệ thống thần kinh bị suy giảm chức năng, cơ thể không tự kịp điều chỉnh để cung cấp đủ dinh dưỡng và oxy cho các cơ quan có chức năng sống còn như não, tim, thận gây tổn thương các cơ quan này.

Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh huyết áp thấp có thể dẫn đến tình trạng đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim, suy thận… thậm chí nguy hiểm đến tính mạng. Nhiều trường hợp huyết áp thấp có thể dẫn tới tai biến mạch máu não, trong đó phần lớn là nhồi máu não, tỷ lệ này chiếm khoảng 30%.

Ngoài ra, người bị tụt huyết áp cấp có thể gây sốc, đặc biệt nguy hiểm đến tính mạng trong những trường hợp như đang lái xe, làm việc trên tầng cao… Nếu huyết áp thấp kéo dài, còn làm cho các cơ quan thận, gan, tim, phổi suy yếu nhanh chóng.

Triệu chứng và nguyên nhân

Huyết áp thấp dễ xảy ra với những người quá lao lực, thể trạng yếu, suy dinh dưỡng, phụ nữ… Đặc biệt, huyết áp thấp dễ xảy ra ở người bệnh về tim mạch, béo phì, tiểu đường… với những triệu chứng: mệt mỏi, lả và rất muốn được nghỉ ngơi, hoa mắt chóng mặt. Khó tập trung và dễ nổi cáu, có cảm giác buồn nôn.

Suy giảm khả năng tình dục. Da nhăn và khô, kèm theo rụng tóc. Vã mồ hôi nhưng vẫn cảm thấy lạnh. Thở dốc, nói như hụt hơi nhất là sau khi leo lên cầu thang hay làm việc nặng, khi thay đổi tư thế có thể choáng váng, xây xẩm mặt mày…

Có nhiều nguyên nhân gây nên bệnh huyết áp thấp. Có thể do sự suy giảm chức năng của các cơ quan như tâm, thận, tỳ dương, hoặc do hệ thống thần kinh tự động của cơ thể không tự điều chỉnh được dẫn đến tụt huyết áp tư thế.

Cũng có thể do yếu tố di truyền, những người có thể trạng yếu, hoặc người mắc một số bệnh huyết học kèm theo như viêm loét dạ dày tá tràng, viêm đại tràng mạn tính, lao…

Các nghiên cứu đã cho thấy, đối tượng mắc bệnh huyết áp thấp thường thuộc các dạng sau:

- Cơ thể bị suy nhược do làm việc quá sức, stress, mất ngủ, với người phải áp dụng giảm cân vì mắc các bệnh tim mạch, béo phì, tiểu đường.
- Do suy giảm hoạt động của tuyến giáp. Khi cơ thể bị thiếu hụt hàm lượng hormon của tuyến giáp, sẽ có nguy cơ mắc chứng huyết áp thấp, kèm theo các triệu chứng hoa mắt chóng mặt, rụng tóc.
- Do suy giảm glucoza. Nếu hàm lượng đường trong máu giảm xuống dưới mức 2.5mmol/l, bạn có thể sẽ phải chịu đựng cảm giác mệt mỏi, run rẩy và vã mồ hôi.
- Hàm lượng hemoglobin thấp. Một người khoẻ mạnh hàm lượng hemoglobin trong máu ở mức 100 milliters. Ở nam giới hàm lượng này ở mức 13,5 tới 17,5 g/dl còn ở nữ giới là 11,5 tới 15,5g/dl. Khi hàm lượng hemoglobin thấp tức là dưới mức 9g/dl sẽ khiến cho lượng oxy vận chuyển tới não và tim bị suy giảm, có thể làm cho cơ thể choáng váng hoa mắt, chóng mặt.
- Nhịp tim chậm. Nếu nhịp tim đập dưới 60 nhịp trong một phút, sẽ không đủ lượng máu và oxy lưu thông trong cơ thể dẫn tới bệnh huyết áp thấp.

Theo các bác sĩ tim mạch, chứng huyết áp thấp không chỉ tập trung vào những người quá lao lực, suy dinh dưỡng, phụ nữ… Giờ đây nguyên nhân gây chứng bệnh này còn có sự tham gia của các yếu tố như cuộc sống căng thẳng, môi trường ô nhiễm, khuynh hướng lạm dụng độc chất… Chính vì thế, huyết áp thấp đã trở thành một trong những căn bệnh thời đại mà ai cũng có thể bị mắc.

Kiểm soát huyết áp thấp

Theo các bác sĩ, tốt nhất người bị huyết áp thấp nên tuân thủ theo chế độ sinh hoạt và ăn uống như sau:

- Nên dành nhiều thời gian để nghỉ ngơi và ăn uống điều độ, không nên bỏ bữa, vì nhịn đói sẽ gây tụt huyết áp do hạ đường huyết.
- Ăn mặn hơn người bình thường (10-15g muối/ngày).
- Tập thể dục nhẹ nhàng và đều đặn như đi bộ, thể dục dưỡng sinh, Yoga…
- Ngủ đủ giấc, tránh làm việc căng thẳng và lưu ý nên dùng ngay một tách càphê, trà đường nóng, dùng gừng, nhân sâm, hay các thuốc bổ tổng hợp Vitamin khi bị tụt huyết áp…
- Đi lại từ tốn, uống nhiều nước, giảm uống rượu, ăn đủ chất gồm hạt toàn phần, rau quả, thịt nạc, ăn nhiều bữa trong ngày, hạn chế bột và đường.

Các bác sĩ tim mạch khuyến cáo, huyết áp cao và huyết áp thấp đều nguy hiểm đến tính mạng nếu như không được phòng tránh và chữa trị kịp thời. Chính vì thế mà cần phải chú trọng khám sức khỏe định kỳ để kịp thời phát hiện bệnh huyết áp thấp, đặc biệt cho thai phụ, học sinh, người lao động… nhằm phòng tránh hậu quả đáng tiếc.

Để tránh xa các bệnh liên quan đến tim mạch, chúng ta hãy giành một khoảng thời gian nhất định để nghỉ ngơi, đặc biệt phải ngủ đủ thời gian để tránh bị chứng mất ngủ kinh niên và không bị mắc các bệnh liên quan đến tim mạch./.

Các kết quả nghiên cứu cho thấy 20% số bệnh nhân có chỉ số huyết áp cao nhất dễ có chẩn đoán u màng não hoặc u thần kinh đệm ác tính gấp 2 lần so với người có chỉ số thấp nhất. Với những người cao huyết áp và bị u màng não thì nguy cơ này tăng gấp 4 lần.

Huyết áp cao làm gia tăng nguy cơ mắc u não, một nghiên cứu mới đây tuyên bố sau khi phân tích dữ liệu trên gần 600 nghìn người ở châu Âu.

Michael Edlinger – chuyên gia dịch tễ học tại Áo và cộng sự từ Áo, Na Uy và Thụy điển đã thực hiện một khảo sát trên quy mô lớn do Quỹ nghiên cứu ung thư thế giới tài trợ. Họ phân tích dữ liệu từ gần 580.000 người ở 3 quốc gia này, theo dõi trong khoảng 10 năm. Trong đó, hơn 1.300 người bị chẩn đoán có khối u não.

Độ tuổi bắt đầu tham gia khảo sát là 41, và độ tuổi phát hiện ung thư não trung bình là 56. Hai bệnh được chẩn đoán nhiều nhất là u thần kinh đệm và u màng não, mỗi bệnh chiếm khoảng 1/3 tổng số ca được tìm thấy.

Các chuyên gia cho biết 20% người có huyết áp cao nhất thì có tỷ lệ mắc u não cao gấp đôi so với nhóm 20% người có huyết áp thấp nhất.

“Kết quả này đáng quan tâm vì nghiên cứu thực hiện trên quy mô lớn, và con số hơn 1.000 người mắc u não không phải là tình cờ. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là cứ huyết áp cao thì nguy cơ u não sẽ tăng, bởi nghiên cứu còn chưa tính đến nhiều yếu tố khác”, trưởng nhóm nghiên cứu cho biết. Vì thế, ông cho rằng cần có những khảo sát sâu hơn về vấn đề này.

Có thể  bạn quan tâm:

• Bệnh huyết áp cao
• Điều trị bệnh huyết áp cao

Luyện tập

Tích cực hoạt động và luyện tập ít nhất 3 lần/ tuần, chắc chắn sẽ giúp giảm huyết áp. Bài tập có thể đơn giản như đi bộ 30 phút. Thực tế đi bộ là cách mà mọi người có thể tập luyện mà không làm bạn ra nhiều mồ hôi và mệt mỏi như ở phòng tập.

Các bác sĩ đều công nhận rằng thiếu luyện tập là nguyên nhân số một của chứng lên máu và cao huyết áp.

Giảm béo

Đây là cách chúng ta đều biết đến nhưng trong một số trường hợp giảm cân quá mức lại dẫn tới huyết áp thấp. Khi bạn kết hợp giảm cân với tập luyện đúng cách thì bạn đã đi con đường đúng cho một cuộc sống khỏe mạnh hơn.

Tuy như thế, bạn hãy luôn nhớ khi bắt đầu giảm cân với chương trình luyện tập thì sự điều độ là chìa khóa của vấn đề. Hãy bắt đầu một cách từ từ và tập luyện chăm chỉ. Không chỉ vì kết quả hiện tại trước mắt mà còn ngăn ngừa những vấn đề xấu cho sức khỏe sau này.

Giảm muối

Giảm bớt lượng muối ăn hàng ngày sẽ giúp huyết áp thấp hơn. Muối và chứng cao huyết áp là bạn đồng hành, ăn nhiều muối làm tăng lượng nước tích trữ trong cơ thể do đó làm tăng huyết áp.

Rượu và thuốc lá

Có hai cách để huyết áp tăng là hút thuốc và uống rượu. Rượu đặc biệt nguy hiểm với huyết áp của bạn, ngay cả khi bạn uống ít đi chăng nữa.

Nếu nghi ngờ mình bị cao huyết áp, nên đến gặp bác sĩ càng sớm càng tốt. Chỉ có họ mới xác định được bạn có nên dùng thuốc điều trị hay không hay hướng dẫn bạn từng bước điều chỉnh huyết áp.

Theo dantri

Cao huyết áp có thể gây trở ngại nghiêm trọng trong quan hệ yêu đương của vợ chồng vì chúng có thể gây rối loạn tuần hoàn máu trong cơ thể, làm tổn thương hoạt động của động mạch. Đây là nguyên nhân chính khiến giảm lưu lượng máu đến dương vật và âm đạo.

Những người trong cuộc thường nghĩ rằng những viên thuốc hạ huyết áp sẽ “điều chỉnh” những trục trặc trong quan hệ ân ái vợ chồng của họ. Tuy nhiên cao huyết áp và những viên thuốc giúp giảm huyết áp có thể gây những trục trặc khác trong quan hệ tình dục như bệnh bất lực, xuất tinh sớm ở nam giới, cảm giác đau đớn, không hưng phấn trong giao hợp hoặc khó đạt đỉnh điểm trong ân ái ở phụ nữ… Vì vậy, xin hãy thảo luận những vấn đề này với bác sĩ riêng của bạn trước khi sử dụng thuốc. Thuốc men không phải luôn luôn là những liều thuốc tốt, điều này đã được khẳng định trong tạp chí Harvard Heart.

Cao huyết áp thường có 2 dạng: cao huyết áp nguyên phát và cao huyết áp thứ phát

Nguyên nhân chính của 2 bệnh cao huyết áp này thường không rõ nguyên nhân, chủ yếu phát sinh trong một thời kỳ lâu dài và do nhiều nguyên nhân phức tạp tạo nên như tuổi tác, giới tính, căng thẳng thần kinh, ít vận động, hoàn cảnh xã hội, chế độ ăn uống (rượu, bia, thuốc lá) và yếu tố di truyền. Bệnh cao huyết áp thứ phát còn là con đẻ của một số căn bệnh khác như: bệnh thận, bệnh nang thượng thận, bệnh nội tiết, bệnh về động mạch; do uống thuốc viên ngừa thai, thuốc có thể gây nghiền như cocaine, amphetamine. Có tới 90% đến 95% các trường hợp cao HA là nguyên phát và không biết rõ nguyên nhân.

Để ngăn ngừa bệnh cao huyết áp cần phải điều chỉnh chế độ ăn uống:

• Kiêng ăn nhiều muối và nhiều mỡ: Muối ảnh hưởng tới việc tích nước trong cơ thể, làm cho mạch co rút lại, máu lưu thông khó khăn nên tim bóp mạnh hơn làm huyết áp gia tăng. Muốn phòng và chữa bệnh cao huyết áp cần giảm lượng muối ăn, nên ăn nhạt và chọn thực phẩm ít muối.
• Đối với dầu mỡ: Hầu hết các loại mỡ động vật đều có chứa cholesterol, cholesterol tăng nhiều trong máu sẽ bị lắng đọng và tích luỹ quá mức ở tế bào nội mạc để dần hình thành mảng đông lipít và phát triển thành nhũng mảng xơ vỡ tạo nên xơ vữa động mạch, làm cho thành mạch kém đàn hồi dẫn đến bệnh cao huyết áp.
• Kiêng uống rượu: Nếu uống rượu thường xuyên nguy cơ tăng huyết áp rất cao. Người ta cho rằng nếu mỗi ngày uống khoảng 60ml rượu nguyên chất (tương đương 150ml rượu 40 độ), thì nguy cơ đối với bệnh tim mạch và tăng huyết áp là rất cao.
• Kiêng hút thuốc: hút thuốc quá nhiều có khả năng làm huyết áp gia tăng. Do lượng NICOTIN trong thuốc lá có tác dụng đối với tim và mạch máu, nó làm cho hệ thần kinh giao cảm bị hưng phấn kết quả mạch máu co lại và tim đập nhanh, nên huyết áp gia tăng.

Như vậy, đối với những người bị bệnh cao huyết áp cần phải có một chế độ ăn uống thích hợp, ăn nhiều những chất giàu vitamin như: rau xanh, hoa quả… tránh những hoạt động căng thẳng thần kinh kéo dài, không nên tắm nước quá nóng hoặc quá lạnh, không sử dụng quá mức các chất kích thích: thuốc lá, cà phê, rượu.

1. Hạn chế uống rượu

Người mắc bệnh huyết áp cao, nhất thiết phải biết tiết chế trước rượu: không nhiều hơn 3 ly (chén) rượu mỗi ngày đối với đàn ông và 2 ly (chén) với phụ nữ.

2. Không để cân nặng “vượt chuẩn”

Thừa cân là “kẻ thù” của tim và hệ huyết mạch. Khi cân nặng vượt quá trọng lượng cho phép đồng nghĩa với chứng cao huyết áp sẽ “ghé thăm”.

Vì thế, khi có dấu hiệu tăng cân đột ngột và dễ thừa cân, béo phì, bạn cần nhanh chóng cân bằng lại chế độ ăn uống của bản thân và luyện tập thể thao hợp lý.

3. “Cảnh giác” với muối ăn

Chắc chắn rằng các bác sĩ sẽ khuyên nên cảnh giác với lượng muối đưa vào cơ thể. Bởi lẽ, một người mắc bệnh huyết áp cao chỉ nên “nạp” nhiều nhất 6g muối mỗi ngày.

Vì thế, tránh để lọ muối ăn và gia vị trên bàn ăn. Ngoài chuyện nấu nướng các món ăn cho nhạt hơn, người cao huyết áp cũng nên tránh các đồ ăn được chế biến sẵn như: thịt xông khói, đồ ăn nhanh, một số đồ hộp… vì chúng rất nhiều natri (muối). Bên cạnh đó, người bệnh cũng nên “dè chừng” muối ăn có trong ngũ cốc của bữa sáng hay trong bánh quy.

4. “Kết bạn” với bơ thực vật

Nhất thiết phải “tẩy chay” các chất béo bão hoà trong thực đơn ăn uống và thay thế tối đa mỡ động vật bằng dầu thực vật. Người cao huyết áp cũng cần “từ biệt” bơ động vật và thay vào đó, sử dụng bơ thực vật (margarine).

5. “Cẩn thận” với thịt

Khi bị huyết áp cao, do phải hạn chế các chất béo bão hoà nên tốt nhất là chọn những loại thịt càng nạc càng tốt. Hạn chế thịt bò, thịt lợn và thịt cừu, nên chọn cá và thịt gia cầm (nhớ bỏ da).

6. “Thân thiện” với ngũ cốc nguyên vỏ lụa

Để đảm bảo nhu cầu tinh bột của cơ thể, người bị huyết áp cao nên tận dụng các loại ngũ cốc toàn phần. Bên cạnh hàm lượng tinh bột, ngũ cốc còn cung cấp một hàm lượng chất xơ đáng kể.

7. Chọn lựa phương thức nấu “an toàn”

Cần chọn những cách nấu ít chất béo nhất mà vẫn đảm bảo hàm lượng dinh dưỡng của đồ ăn. Tốt nhất, nên làm chín thức ăn bằng phương thức luộc, hấp hoặc nướng. Hạn chế và tránh chiên, xào đồ ăn.

8. “Chào đón” các đồ ăn ít béo

Nên chọn sữa đã được gạn kem, sữa chua không đường để sử dụng. Tốt nhất trong trường hợp có thể lựa chọn, nên nghiêng về những sản phẩm càng ít chất béo càng tốt.

9. Vận động

Các hình thức vận động cơ thể nhẹ nhàng rất cần thiết cho những người huyết áp cao. Nửa tiếng đi bộ nhanh mỗi ngày, đạp xe hay bơi lội là những hình thức vận động không hề quá sức chút nào!

10. “Kết bạn” thường xuyên với rau quả

Ai cũng biết rằng hoa quả và rau xanh là những “đồng minh” của một sức khỏe tốt. Vì thế, ta nên nạp đủ lượng rau xanh và hoa quả mỗi ngày cho cơ thể.

Đối với những người có huyết áp cao, nên bổ sung nhiều hoa quả chứa kali như hoa quả khô, chuối… vì kali là “người bạn tốt” của bệnh cao huyết áp.